Spo¶ród sze¶ædziesiêciu istniej±cych gatunków kawowca Coffea nasiona tylko dwóch, Arabica i Robusta s± u¿ywane do celów spo¿ywczych.

Krzewy kawowca owocuj± przez ca³y rok. Ten sam krzew mo¿e kwitn±æ i owocowaæ w tym samym momencie, tote¿ rêczny zbiór kawy jest najbardziej zalecany.

Arabica stanowi prawie 3/4 ¶wiatowej produkcji, zawiera 1,1-1,7% kofeiny. Uprawiana jest na wysoko¶ciach pomiêdzy 900 a 2000 m.n.p.m. Ma mniejsz± wydajno¶æ ni¿ Robusta, wiêksze koszty produkcji i w konsekwencji jest od Robusty dro¿sza. Robusta uprawiana jest na nizinach i p³askowy¿ach. Znacznie odporniejsza na warunki atmosferyczne i choroby, zawiera 2-4,5% kofeiny.

Zielone ziarna kawy tradycyjnie przechowuje siê w 60 kilogramowych workach z juty.

Podczas palenia (pra¿enia) ziarna kawy trac± 40% swej objêto¶ci, a w ich wnêtrzu powstaje ok. 700 nowych zwi±zków.

Kwa¶no¶æ i gorycz zale¿± od procesu palenia ziaren kawy: im l¿ej palone, tym napój bardziej kwa¶ny, im mocniej palone, tym bardziej gorzki. S³abe gatunki kawy zwykle pali siê mocniej, aby ukryæ ich mankamenty. Mocniej palone ziarna s± ciemniejsze, a napój z nich sporz±dzony bardziej czarny.

Podczas parzenia kawy, jedynie ok. 30% jej sk³adników ulega rozpuszczeniu w napoju.

Jako napój kawa jest mieszank± gatunków i odmian. Aby uzyskaæ satysfakcjonuj±cy zapach, barwê i smak miesza siê ze sob± w rozmaitych proporcjach ziarna ró¿nych odmian Arabiki i Robusty (przed lub po pra¿eniu). Mo¿na mieszaæ Arabikê z Robust±, lub ró¿ne odmiany tego samego gatunku (np. Vergnano Arabica jest 100% mieszank± ró¿nych odmian Arabiki). Tajemnica proporcji sk³adników mieszanki oraz czas i temperatura wypalania ziaren stanowi± podstawowe sekrety produkcji dobrej kawy.

Jedyn± odmian± kawy posiadaj±c± pe³niê bogactwa smaku i aromatu i nie wymagaj±c± w zwi±zku z tym mieszania z innymi odmianami jest Blue Mountain© z Jamajki. Jest to te¿ kawa najdro¿sza, jej kilogram kosztuje ok. 320 z³.

kobiety przy zbiorze kawy

Napój przyrz±dzony z mieszanki odmian Arabiki ma piankê koloru orzechowy z rdzawymi rozja¶nieniami, niekiedy ¿³obion± regularnymi pr±¿kowaniami. Jest delikatny w smaku i bardziej aromatyczny od Robusty.

Prawid³owo zaparzona mieszanka Robusty ma piankê o du¿ych, zwartych bañkach powietrza, wyra¼nie br±zowym kolorze wpadaj±cym w odcieñ szary. Ma s³abszy ni¿ Arabica aromat i jest bardziej „drewniana” w smaku.

Po wypaleniu, a zw³aszcza zmieleniu kawa staje siê nieodporna na kontakt z powietrzem atmosferycznym. Nastêpuje szybkie utlenianie, wytracaj± siê substancje aromatyczne, t³uszcze podlegaj± je³czeniu. Je¶li zmielona kawa nie jest specjalistycznie zabezpieczona, powinna byæ jak najszybciej spo¿yta.

Pakowanie pró¿niowe gwarantuje trwa³o¶æ aromatu przez kilka miesiêcy. W puszce hermetycznie zamkniêtej i przy wilgotno¶ci nie przekraczaj±cej 1% kawa nie traci na warto¶ci przez ponad rok, a nawet w ci±gu pierwszych dwóch miesiêcy jej walory siê polepszaj±.

Gdy otworzymy fabryczny pojemnik z kaw±, powinni¶my j± przesypaæ do zamykanego hermetycznie naczynia i umie¶ciæ w lodówce dla opó¼nienia procesu utleniania.